السيد محمد حسين الطهراني
368
معاد شناسى (فارسى)
از لوازم اعمال و نتائج آنهاست ؛ چون بالاخره امور وضعيّه و روابط اعتباريّه ، بايد به روابط وجوديّهء حقيقيّه بازگشت كند . اين از يك طرف ، و از طرف ديگر برهان قائم است بر اينكه كمالات وجوديّه به حسب مراتب كمال و نقص ، و شدّت و ضعف مختلف هستند ؛ و اين همان مسألهء تشكيك است ، بخصوص در نور مجرّد . و بناءً على هذا ، براى نفوس مراتب مختلفه اى در قرب و بعد از مبدأ كمال و منتهاى كمال ، در سير ارتقائى خود ، و در بازگشتش به مبدأ خود مىباشد ، و بعضى در مرتبه ، فوق مرتبهء بعضى ديگر است ؛ و خاصيّت علل فاعلى و وسائط فيض از جانب حقّ اوّل تبارك و تعالى اينطور است . و بنابراين براى نفوس كامله چون نفوس انبياء عليهم السّلام ، و بالاخصّ براى نفس رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم كه در أعلى درجه و أرقى منزله از درجات كمال و فعليّت هستند ، مقام وساطت در ازالهء هيئات شقيّهء رديّهء قسريّه كه در نفوس ضعفاء است مىباشد ، و همچنين براى نفوسى كه در مرتبهء پائينتر از خود آنان هستند ، اگر از سعيدان بوده باشند و آن هيئات رديّه و شقيّه قسراً بر آن نفوس عارض شده باشند . و اين است حقيقت شفاعت خاصّه در روز قيامت كه اختصاص به مرتكبين معاصى كبيره دارد . و همچنان كه ديديم ، اين كيفيّت برهان ، برهان عقلى بر اين